Pè Gi, 50 lane lavi relijyez

Mwa Janvye 2018 ki sot pase a, nou te prezante fanatik yo ansyen Direktè Jounal Bon Nouvèl la, Pè Jan Out ki t ap fete 50 lane misyonè li an Ayiti. Mwa sa a se moun ki fè koreksyon Jounal la n ap prezante ou, pè Gi Vanndekandelare k ap fete 50 lane relijye li an Ayiti. An n li l ak anpil atansyon.

1.- Istwa vokasyon mwen

Lavi yon moun chaje ak sipriz. Paske lè m te jenn gason, sa m te vle fè nan lavi a se te vin doktè bèt. Se pitit peyizan mwen ye, se nòmal mwen te vle vin yon doktè veterinè. Tout fanmi mwen se sa yo te konnen, mwen ta pral fè doktè bèt. Men lè m te nan kolèj, yon jou yo nonmen mwen sakristen ansanm ak Jan Hanssens ki te 2 lane anvan mwen, se kòmsi sakristen kowadjitè mwen te ye. Men tou, m gen yon lòt bagay ki te make m anpil lè mwen te nan segond.Te gen yon pwofesè ki t ap pale nou sou istwa resan, ki
t ap devlope pou nou pwoblèm ki te genyen ant Dominikani ak Ayiti, li pale sou Masak Trujillo ak Diktati Divalye. Sa te vin tounen yon limyè nan lavi mwen, se konsa lè m rive nan Reto, mwen santi mwen te kapab fè misyonè.
Mwen te genyen egzanp jèn ki te pi gran pase m ki te fè chimen sa. De (2) lane anvan mwen nan kolèj la, kat (4) jèn antre kay misyonè Esket yo. Kongregasyon an te popilè anpil nan zòn lakay mwen. Nan ane pa mwen an
tou te genyen 3 lòt jèn ki te antre ansanm avè m nan kongregasyon an.

Men, mwen menm, lè mwen di paran m yo mwen vle fè misyonè, yo te sezi anpil paske yo pa t ap tann sa. Mwen sonje manman m ki te di m poukisa ou pa fè pè dyosezen pito. Mwen te di yo sa pa te enterese m, se pa tèlman vin pè ki te enterese m, sinon vin misyonè. Konsa mwen antre kay misyonè Esket yo, jou ki te 7 sektanm 1966. Mwen pa te konnen se relijye yo te ye tou. Se konsa m vin aprann se yon kongregasyon misyonè relijye. Lè m vin antre mwen te gen tout lide m sou Ayiti, e mwen te gen chans apre etid mwen yo, yo te vin voye m nan misyon isit nan peyi d Ayiti, kote mwen te debake jou 27 me 1973.

2.- Entegrasyon ak òdinasyon nan peyi d Ayiti

Premye parèt mwen an Ayiti se te nan pawas Piyon, kote m te aprann pale kreyòl. Se la yo te aprann mwen renmen pèp ayisyen an. Nan epòk gran vakans, tout jèn yo te antre soti lekòl Okap. Yo mennen m fè ti pwomnad,
al manje kann nan jaden, aprann danse konpa, elatriye. Tout bagay sa yo te ede m entegre mwen epi apresye ak konprann mantalite pèp ayisyen an pi byen. Mwen gen anpil rekonesans pou sa mwen te viv nan moman sa yo.

Malerezman pou mwen, apre de (2) lane, Kire pawas la te kite pou ale Etazini nan yon pwogram. Pawas la vin rete san pè. Moun yo fè lofis e mwen menm ki la mwen asiste li. Yon jou, moun yo vin kote m pou di mwen : « Ou menm ou fè tout etid yo, poukisa ou pa mande Monseyè pou
li sakre ou paske ou wè nou pa gen pè ? » Se pa sa ki te vrèman pwojè mwen, men m pa te gen repons pou m te bay yon rezon poukisa m pa t ap fè l. Se konsa mwen ale kote Monseyè Dekòs (Décoste) ki vin sakre mwen pè
nan pawas Piyon an, jou fèt pawasyal la, 26 sektanm 1976 epi touswit apre yo vin nonmen m kire nan pawas Piyon an. Se te yon bagay ekstròdinè !

3.- Etid labib nan vil Wòm ak vin kire nan pawas Sèkalasous

Mwen te renmen Piyon ak tout kè m. Men nou konnen bèl chante yo pa janm dire twòp. Apre twa (3) lane nan pawas la, Konsèy Jeneral Kongregasyon an mande m pou m al etidye nan vil Wòm. Mwen menm se yon nèg ki pa te janm renmen etidye. Men yo ensiste tèlman, mwen ale etidye labib nan lane 1980. Mwen te gen chans, poutèt etid yo, mwen te ka pase 7 mwa nan peyi Izrayèl, peyi Jezi a, pou vizite li, konnen tout sit istorik yo, elatriye. Se te yon chans pou mwen, lafwa m vin pi djanm, epi tou, relasyon m ak Nèg Nazarèt la vin pi fò. Al etidye se te yon bagay ki te sanse pa t bon pou mwen, men ki te vin tounen yon benediksyon.

Lè mwen pral retounen an Ayiti, apre m te fin pale ak pwovensyal la, yo deside yo pral nonmen mwen nan Pawas Sen Michèl de Latalay, kote yon ekip konfrè t ap travay. Sa ta ban m posiblite pou m kapab deplase tanzantan al fè sesyon biblik nan Sant Emayis Papay oubyen nan lòt pawas yo. Men, lè mwen antre nan peyi a, Pè pwovensyal la di mwen : « Gen yon ti pwoblèm Sèkalasous, sa ou ta di si ou ta ale la pito? » Mwen di : « M pa gen pwoblèm, se sa nou mande m, se sa m ap fè. »

Se konsa, apre m te fin prepare m, mwen ale, men mwen rete dòmi nan Tomasik anvan m antre Sèkalasous. Alò nan demen maten gen yon nèg ki renmèt mwen yon lèt pou di : « Pè Gi, ou ka yon bon nèg, men si ou renmen lavi ou, pa mete pye ou Sèkalasous. » Mwen menm mwen di : « Yo voye m Sèkalasous, m al Sèkalasous. » Grasadye tout bagay pase trè byen.
Mwen pase twa (3) lane la. Se te yon bèl misyon ! Menm si te genyen plis pase san (100) militè nan pawas la, nou te byen boule, nou te kabab fè travay nou kòmsadwa nan tout trankilite.

4- Etap administrasyon

Fòk mwen di, sa pa te dire tou nan pawas Sèkalasous. Te vin genyen eleksyon nan pwovens pou yon nouvo gouvènman. Pè Jan Hanssens vin pwovensyal, e mwen menm yo vote m vis pwovensyal. Jou yo mande akò mwen, mwen pa te anfòm menm. Jou sa a mwen te gen pou pase nan Pawas Lospalis. Pè Remon (Raymond Decaluwé) ki te kire la, di m : « Gi sanble ou
gen yon bagay wi. » M di l : « Kisa ? »Li di : « Oubyen malad ou malad oubyen yo mande ou pou ou vin vis pwovensyal ? » Mwen di li : « Wi, se dezyèm nan, e mwen pa konn sa pou m fè. »

Antouka, Bondye ban m limyè e m te aksèpte bagay la. Se pandan manda sa a nou te gen yon gwo pwoblèm nan pwovens la : leta ayisyen te ekspilse twa (3) konfrè cicm nan peyi a, se te Pè Jan Hostens, Pè Igo (Hugo) ki te nan Radyo Solèy ak Pè Ivàn. Kòm vis pwovensyal mwen te vle antre lavil, men Pwovensyal la di mwen : « Ou pa bezwen antre Pòtoprens, rete kote ou ye a,
paske nou pa konnen kijan bagay sa pral fini la.»

De (2) lane apre yo nonmen Pè Jan Hanssens nan Konsèy Jeneral a Wòm, ki fè kòm vis pwovensyal mwen monte otomatikman pwovensyal. Petèt si se pa t sa, m pa t ap janm pwovensyal. Pou mwen menm se te yon gwo chòk, paske mwen pa te vin misyonè pou m te antre nan yon djòb direksyon. Se pa sa m te vle, lè m te vin an Ayiti. Lavi mwen se nan pastoral la, se ansanm ak moun yo, se sa m te renmen. Men m dwe di sa a tou se te yon bèl misyon. Sa te ede m pou m konnen konfrè mwen yo pi byen. Nan vizit m al rann yo, mwen wè devouman yo gen-yen pou travay y ap fè nan pawas yo nan mitan pèp Bondye a. M dekouvri se gran travayè yo ye, e respè mwen te genyen pou yo te vin pi gran anpil. Eksperyans sa a tou m konsidere tankou yon benediksyon pou m te kapab konnen epi respekte yo chak pi plis.

5- Fòmasyon ak ansèyman, pawas Sen Jid

Apre sa, mwen pase 7 lane nan Mouvman Kiwo ak nan Fòmasyon Inisyal. Se pa yon bagay ki fasil ditou lè yo mete ou nan fòmasyon inisyal. Ou sipoze toujou bay bon egzanp devan jèn yo, yon bagay mwen pa twò renmen,
paske m toujou renmen viv ti lavi mwen nan fason pa m. Men, apre tout lane sa yo, m kapab di : « Nou gen anpil bon jèn pè ayisyen, misyonè k ap travay byen anndan Kongregasyon an nan plizyè peyi. » Konsa, mwen kapab di sa pa te pi mal pase sa.

Nan lane 98 CHR fonde CIFOR.Yo mande m pou m anseye ladan l. Mwen aksepte l, pa paske m renmen anseye men kòm yon sèvis pou Legliz. Menm jan yo di « L’appétit vient en mangeant », plis mwen antre ladan l, plis mwen jwenn gou, plis mwen wè kòman mwen kapab fè yon bèl travay nan mitan seminaris yo. Sa m pa te renmen an lè m kòmanse a, kounye a mwen gen ven (20) lane depi m ap fè l. Se la m kapab bay temwayaj sa a : « Bondye se pwoteksyon m, se li ki fòs nou» jan nou tande l nan Sòm jodiya.

Nan lane 2009 te gen eleksyon pou yon nouvo gouvènman. Mwen deside retire non m kòm kandida, yon fason pou di sètase. Mwen fè 11 lane nan lavi m kòm pwovensyal, se lè pou mwen retire mwen. Mwen toujou wè
sa tankou yon siy pwovidans. Paske lè tranblemanntè a te vini nan lane 2010, si m te pwovensyal toujou, m kwè m t ap mouri nan biwo mwen. Lè goudougoudou rive mwen te nan chanm mwen ap prepare kou m pou CIFOR. Grasadye mwen pa te nan chanm pwovensyal la, paske kay kote chanm nan te ye a kraze nèt, se la m t ap toujou chita si m te pwovensyal.

Mwen santi se Bondye menm ki te fè m konprann pou m pa prezante ankò kòm kandida. Se Bondye ki pwoteksyon m, se Bondye ki tout fòs mwen. Se apre sa Pwovensyal la vin mande m si m pa vle ale nan pawas Sen Jid (Saint Jude) pou bay yon koutmen nan pastoral la, sa m te renmen an (mon premier amour). Sa m te toujou renmen fè, kounye a li retounen nan men
m, jodiya mwen di Bondye mèsi pou sa.

6.- Dènye mo

Men yon sèl bagay mwen ta renmen di : si ou chwazi pou vin relijye ou relilyez pou bati pwòp avni pa ou, l ap difisil pou ou anpil. Men, si se Bondye ki rele ou pou antre nan sèvis li, se vre l ap takle ou, men li p ap mete yon chaj ki twò lou sou do ou. Lè ou konsidere yon bagay ki pa twò fè ou plezi, Bondye kapab fè l tounen yon benediksyon pou ou.

Se vre lè m te rive an Ayiti, tan m te pase nan estaj la pa te fasil, e m panse tou se la nou tout nou bezwen veye. Mwen di sa tou pou estajyè yo, premye kote ou gen pou ou ale a enpòtan anpil, pou ou gen bon akèy, pou ou kapab entegre ou nan mitan pèp la, pou ou kapab rive renmen pèp kote Bondye voye ou la. Nan premye kote sa ou rive a, ou ta dwe kapab reyalize ou ak kè kontan, sinon ou ap pote mak sa a nan rès lavi misyonè ou.

Mwen vle di Granmèt la mèsi pou 50 lane sa a li ban mwen nan lavi relijyez, menm si m te antre nan Esket, mwen pa te konnen m t ap vin relijye, men sa a pa te pi mal pase sa. An nou lapriyè ansanm pou di Bondye mèsi pou
lavi mwen, pou lavi relijyez an Ayiti, e pou tout kongregasyon misyonè Esket yo nan mond lan. An nou sonje tout tan Bondye se pwoteksyon n, se li ki fòs nou.

Pè Gari Basyen
Dirèk 6

Share Button

Ou ka byen renmen sa yo tou

Laisser un commentaire

Votre adresse de messagerie ne sera pas publiée. Les champs obligatoires sont indiqués avec *